Θεμέλιος λίθος μιας κοινωνίας που αναπτύσσεται ομαλά είναι η δημιουργία και η ανάπτυξη των διαπροσωπικών σχέσεων των ανθρώπων, αυτό που αποκαλείται δηλαδή «κοινωνικό δίκτυο».

Αρχικά, μιλώντας για το κοινωνικό δίκτυο εννοούμε μία κοινωνική δομή, η οποία αποτελείται από συνεχιζόμενους κόμβους και διασυνδέσεις κόμβων. Κάθε πρόσωπο και κάθε οργανισμός αποτελεί έναν κόμβο και η σύνδεση του με τους υπολοίπους κόμβους διαμορφώνουν και χτίζουν τις λεγόμενες διαπροσωπικές σχέσεις, που καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την καθημερινή επικοινωνία των ανθρώπων.

Ξεκινώντας το οδοιπορικό στις ανθρώπινες σχέσεις, παρατηρείται από το οικογενειακό ακόμη περιβάλλον να τίθενται τα θεμέλια των σχέσεων και οι πρώτοι κόμβοι που συνδέουν και διαμορφώνουν το πάζλ των διαπροσωπικών σχέσεων. Συνεχίζοντας, οι σχέσεις των παιδιών με τους συνομηλίκους τους και μετέπειτα οι σχέσεις στο εργασιακό χώρο είναι μερικές μόνο απ τις σχέσεις που αναπτύσσει κάθε άνθρωπος στη ζωή του.

Πολλές φορές όμως, φαίνεται ότι όχι μόνο δεν καρποφορούν οι ανθρώπινες σχέσεις αλλά δυστυχώς νοσούν και καταλήγουν σε ακραία περιστατικά και βίαιες πράξεις. Το τελευταίο καιρό όλο και πιο συχνά είναι οι βίαιες πράξεις και τα θανατηφόρα εγκλήματα στην Ελλάδα. 

Πρόσφατο σημείο αναφοράς αρχικά, αποτελεί το έγκλημα μίας άτυχης γυναίκας που βρέθηκε νεκρή μέσα σε μία λίμνη αίματος, αφού ο σύζυγος της την σκότωσε μπροστά στα μάτια των παιδιών της και έπειτα απήγαγε το ένα παιδί. Δεύτερο σε κοντινό χρονικό διάστημα έρχεται να συγκλονίσει το πανελλήνιο το έγκλημα με τον 40χρονο ψυχρό συζυγοκτόνο που στραγγάλισε τη γυναίκα του λόγω οικογενειακών προβλημάτων. Θύματα όλων αυτών παραμένουν τα παιδιά. Εντός και εκτός σχολείου, τα παιδιά χωρίς φυσικά να έχουν κάνει κάτι λανθασμένο μετατρέπονται σε θύματα ταπείνωσης, ενοχοποίησης κακοποίησης.

Δύο είναι οι μορφές της βίας και οι δύο εξίσου οδυνηρές και θλιβερές για τον ψυχισμό και τα συναισθήματα του θύματος (είτε παιδί είτε ενήλικας). Αρχικά, η σωματική κακοποίηση, που εμπεριέχει και τη σεξουαλική παρενόχληση. Η σωματική βία μπορεί να περιλαμβάνει κάθε είδους τραυματισμό και κάκωση διαφορετικών ηλικιών που δεν οφείλεται σε ατύχημα. Σημάδια της σωματικής βίας είναι μώλωπες, σημάδια από δυνατό σφίξιμο, τα σημάδια από δάγκωμα, εγκαύματα σοβαρά ή ελαφρά, τραύματα λόγω βύθισης σε νερό, εγκαύματα από τσιγάρα, τραύματα από τράνταγμα.

Σήμερα η βία δεν αναφέρεται όμως μόνο σε μορφές σωματικής κακοποίησης αλλά και ψυχικής βίας και παρενόχλησης. Όπως λέει και ένα ρητό «Μια λέξη είναι δυνατόν να ταπεινώσει ακόμη και να σκοτώσει χωρίς ωστόσο να λερωθούν τα χέρια». Δεύτερη μορφή της βίας αλλά εξίσου οδυνηρή αποτελεί λοιπόν η ψυχολογική βία, που περιλαμβάνει πράξεις, οι οποίες εμπεριέχουν συστηματική απόρριψη, εκφοβισμό, απομόνωση, εκμετάλλευση, υποτίμηση, αποθάρρυνση, παραμέληση. Σημάδια και ενδείξεις ψυχολογικής βίας αποτελούν η έλλειψη επαίνου και ενθάρρυνσης, η έλλειψη άνεσης και αγάπης και η έλλειψη συνεχούς φροντίδας.

Εν κατακλείδι, πράξεις βίας, κακοποίησης και ταπείνωσης προστίθενται στο σύγχρονο πάζλ των ανθρωπίνων σχέσεων. Αξίζει να αναφερθεί ότι η βία και οι διάφορες εκφάνσεις που μπορεί να λάβει πρέπει να μειωθούν. Οι θύτες πρέπει να τιμωρούνται για τις πράξεις τους. 

Όπως λέει η αγαπημένη μου φιγούρα από τα παιδικά μου χρόνια, ο Καραγκιόζης «Θα με δείρεις, θα με δείρεις, θα κουραστείς, θα ιδρώσεις, θα αρρωστήσεις και στο τέλος θα πεθάνεις». 

Η βία περιορίζεται μόνο με την ανάπτυξη αξιών όπως η αγάπη και όχι το μίσος, η αλληλεγγύη και όχι η αχαριστία, η φροντίδα και όχι η ταπείνωση. Πολλές φορές όμως δεν αρκεί μόνο το αίσθημα ότι δεν είναι σωστές οι βιαιοπραγίες, αλλά χρειάζεται και η γνώση για την ερμηνεία του κόσμου.

Μην ξεχνάμε ότι ο πολιτισμός δεν είναι τίποτα περισσότερο από την προσπάθεια να περιοριστεί η χρήση βίας στην εσχάτη των περιπτώσεων. Τότε μόνο θα κυριαρχήσει η ελευθερία του νου και του σώματος και μόνο τότε θα τεθούν οι σωστές βάσεις για την δημιουργία μιας καλοκάγαθης κοινωνίας. Η ελευθερία του ατόμου δεν είναι αγαθό του πολιτισμού. Ήταν στο μέγιστο σημείο πριν από τον κάθε πολιτισμό (Sigmund Freud).

Σοφία Κοτζαμανίδου 

Σχόλια

Στο logiosermis.net δημοσιεύεται κάθε σχόλιο. Θεωρούμε ότι ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφέρει ελεύθερα τις απόψεις του, οι οποίες εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Τα συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια θα διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Περισσότερα στις οδηγίες χρήσης.

 
Top